Projekt "Niech nas usłyszą"

KONFERENCJE

Konferencja „Miasto do życia” - szczegółowy program konferencji

W dniach 24 i 25 kwietnia 2014 r. w Pałacu Staszica, siedzibie PAN przy ul. Nowy Świat 72/74 odbyła się pierwsza konferencja w ramach projektu „Niech nas usłyszą”. Temat konferencji brzmiał „Miasto do życia”.

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami, które były zaprezentowane przez Gości w trakcie Konferencji.

>> PREZENTACJA <<   Pani Anna Kossak - psycholog

>> PREZENTACJA <<   Pan Krzysztof Martyniak - socjolog, Uniwersytet Warszawski

>> PREZENTACJA <<   Pan dr Mikołaj Kirpluk - Prezes Ligi Walki z Hałasem

Konferencja „Miasto do życia. Jak skorzystać z międzynarodowych doświadczeń?” - szczegółowy program konferencji

Dnia 22 października 2014 r. w Pałacu Staszica, siedzibie Polskiej Akademii Nauk przy ul. Nowy Świat 72/74 odbyła się konferencja w ramach projektu „Niech nas usłyszą”, realizowanego przez Stowarzyszenie „Koalicja: Ciszej, proszę!” w partnerstwie z UN Global Compact Poland. Temat konferencji brzmiał „Miasto do życia. Jak skorzystać z międzynarodowych doświadczeń?” i był naturalnym rozwinięciem w nawiązaniu do zorganizowanej w dniach 24-25 kwietnia pierwszej konferencji „Miasto do życia”.

Zdefiniowane podczas kwietniowej konferencji obszary wokół problematyki hałasu, tym razem zostały silnie osadzone w kontekście międzynarodowym.

Uroczystego otwarcia konferencji dokonał Pan Michał Olszewski, Zastępca Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy. Pan Prezydent zwracał uwagę na wysoką pozycję, jaką Warszawa zajmuje w obszarze jakości życia w przeprowadzanych przez niezależne instytucje badaniach. W swoim wystąpieniu Pan Prezydent po raz kolejny potwierdził, że problematyka hałasu związana z nocnym życiem rozrywkowym jest jednym z priorytetów w Urzędzie Miasta. Przedstawiając przykłady dotychczasowej aktywności urzędników w tym zakresie oświadczył, że ostatnie dwa lata doświadczeń w wypracowywaniu dobrych praktyk korzystania ze wspólnej przestrzeni publicznej mieszkańców i właścicieli klubów, stanowi solidne podstawy do wyciągania wniosków na przyszłość. Dotyczy to zarówno kwestii zawierania nowych umów z właścicielami klubów, jak i sankcji z tytułu niewywiązywania się z istniejących zapisów w już podpisanych umowach. Pan Prezydent wspomniał także, że są już wytypowane miejsca, które zapewne na trwałe znikną z rozrywkowej mapy Stolicy, gdyż ich funkcjonowanie znacząco wykracza poza standardy kulturowe przyjmowane w europejskiej metropolii.

Warszawa, Kraków
Po wystąpieniu Pana Prezydenta, na temat wpływu hałasu nocnego na życie mieszkańców Warszawy i Krakowa wypowiadali się: Pani Alina Szklaruk, koordynator projektu „Niech nas usłyszą”, członek Stowarzyszenia „Koalicja: Ciszej, proszę!” oraz Pan Tomasz Hernik, muzyk, producent i autor. Warszawskim doświadczeniom poświęcone było wystąpienie Pani Aliny Szklaruk. Stanowiło ono swoiste podsumowanie dotychczasowej działalności projektowej, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń międzynarodowych, zdobytych w trakcie wyjazdów studyjnych do Berlina, Mediolanu i Rzymu. Pani Alina Szklaruk powoływała się w swoim wystąpieniu na wypracowane w innych krajach europejskich standardy. Pan Tomasz Hernik opisywał uciążliwości życia nocnego w Krakowie, podkreślając obok oczywistych problemów związanych z hałasem również kwestie społeczne, związane z wyludnianiem się krakowskiej starówki i spadkiem cen nieruchomości. Pan Tomasz Hernik przytoczył również tragiczny w skutkach przypadek zawalenia się schodów w jednej z kamienic, mieszczącej klubokawiarnię. Było to konsekwencją braku odpowiedniej adaptacji technicznej przestrzeni w stosunku do  pierwotnej funkcji budynku wniesionego na początku XX wieku.

Doświadczenia międzynarodowe – Raport
Po wprowadzeniu Uczestników Konferencji w problematykę hałasu w Warszawie i Krakowie, nastąpiła ogólna prezentacja wybranych treści z raportu zawierającego analizę rozwiązań międzynarodowych. Każdy w prelegentów prezentował inne aspekty, które w całości wchodzą w skład struktury Raportu.

Jako pierwszy, aspekty społeczne i środowiskowe prezentował Pan dr Adam Bierzyński, na stałe związany z Instytutem Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk im. S. Leszczyckiego. Doktor Bierzyński skupił się na analizie znaczenia wpływu hałasu na jakość życia mieszkańców. Przytoczone zostały w tym miejscu różne badania o charakterze międzynarodowym, przeprowadzone przeznie zależne instytucje, w tym raporty ONZ-owskie. Celem tej wnikliwej analizy była próba odpowiedzi na pytanie czy dyskomfort związany z hałasem w ujęciu wielowymiarowym ma swoje odzwierciedlenie w syntetycznych wynikach badań percepcji jakości życia w miastach i jak na tle światowych wskaźników prezentuje się Warszawa. Badania potwierdzają, że hałas jest przez mieszkańców definiowany jako istotny problem. Wciąż jednak rzadko jest wskazywany jako jeden z najważniejszych problemów jakości życia. Dominują problemy sklasyfikowane wyżej w hierarchii potrzeb, takie jak praca, bezpieczeństwo i opieka zdrowotna.

Jako druga aspekty akustyczne prezentowała Pani Hanna Koprowska, pracownik naukowy Zakładu Akustyki Instytutu Techniki Budowlanej. Pani Koprowska dokonała analizy hałasu pod kątem jego właściwości fizycznych oraz skomplikowanych aspektów związanych z pomiarem fal akustycznych. Własności akustyczne zostały tu zestawione z dopuszczalnym przez prawo poziomem hałasu w środowisku, zarówno w ujęciu polskim jak i w wybranych krajach europejskich. Polskie normy hałasu są na tle Europy dość liberalne, a ponadto procedura pomiarowa, skomplikowana i uciążliwa, niedostatecznie szybko i jednoznacznie chroni mieszkańców przed skutkami hałasu.

Jako trzeci, aspekty prawne prezentował Pan mecenas Michał Kijewski, radca prawny w Kancelarii Prawnej Kijewski-Graś. Pan mecenas dokonał analizy prawodawstwa polskiego oraz wybranych krajów Unii Europejskiej pod kątem ochrony obywatela przez hałasem. Przeanalizowano kwestie „ciszy nocnej”, sposobów interwencji mieszkańców oraz zakresu interwencji w przypadku organów publicznych. W dalszej części w prezentacji dokonano przeglądu rozwiązań prawnych w innych państwach europejskich wraz z analizą możliwości ich wdrożenia w polskim prawodawstwie. Pojawiły się zapisy z ustaw brytyjskich, francuskich, hiszpańskich, portugalskich, włoskich oraz niemieckich.

Mediolan, Berlin, Praga
Po części poświęconej raportowi międzynarodowemu nastąpił moment, gdy głos zabrali zagraniczni Goście, silnie związani z problematyką hałasu w reprezentowanych przez siebie krajach.

Jako pierwszy swoją prezentację przedstawił mieszkaniec Mediolanu, Pan dr inż. Giorgio Campolongo, konsultant akustyczny oraz Prezes Stowarzyszenia „Missione Rumore” (Misja Hałasu). Stowarzyszenie, na czele którego stoi Pan Campolongo, zostało założone w 1996 roku przez obywateli dotkniętych problemem hałasu, którzy nie otrzymali stosownego wsparcia ze strony administracji publicznej. Obszarem zainteresowania stowarzyszenia jest szeroko rozumiany hałas, którego źródłem są sąsiedzi, puby, restauracje, kluby, dyskoteki, klimatyzatory, systemy ogrzewania, windy itp. Stowarzyszenie pełni rolę centrum informacji i poradnictwa dla ludzi, którzy zmagają się z problemem hałasu. Nakreślając specyfikę problematyki hałasu we Włoszech, Pan Campolongo podkreślał, że włoskie prawodawstwo dość dobrze reguluje kwestie hałasowe. Zdarza się jednak niespójność w zapisie wyznaczonych norm hałasu w prawodawstwie cywilnym i administracyjnym. Prawodawstwo funkcjonujące formalnie w zderzeniu z praktyką okazuje się mało skuteczne. Dochodzenie swoich praw bywa bardzo kosztowne i czasochłonne. Determinacja często przegrywa z formalną ścieżką prawną. Istnieją jednak we Włoszech zapisy prawne, które warto byłoby zaadaptować na gruncie polskim. Do każdego wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie lokalu nocnego prawo nakłada na właściciela obowiązek dołączenia wyników analizy wpływu hałasu, przeprowadzonej przez niezależnego eksperta. Dodatkowo każdy mieszkaniec, w przypadku wątpliwości co do poziomu hałasu w jakim żyje, ma prawo złożyć wniosek do władz samorządowych o przeprowadzenie kontrolnych badań fonometrycznych. Jeśli podejrzenia się potwierdzą lokal otrzymuje ściśle określony czas na dostosowanie lokalu do odpowiedniego poziomu hałasu, mieszczącego się w odpowiednich normach, a w przypadku niedopełnienia tych wytycznych lokal zostanie zamknięty.

Drugim prelegentem przybyłym z Niemiec, reprezentującym skrajnie odmienne środowisko, był Pan Marc Wohlrabe, członek grupy roboczej poświęconej rozwojowi miejskiemu, a przy tym także Członek Zarządu Clubcommission Berlin - organizacji grupującej berlińskie kluby. Komisja promuje życie klubowe Berlina, stanowi miejsce wymiany poglądów, wspiera kluby w radzeniu sobie z problemami, a przynależność do niej jest dobrowolna. Mieszkańcy, wśród najbardziej dotkliwych problemów generowanych przez kluby, wymieniają nadmierny hałas i zaśmiecanie otoczenia. Jednocześnie w tym miejscu warto podkreślić, że prawodawstwo niemieckie jest bardzo restrykcyjne w stosunku do właścicieli klubów, a prawo mieszkańców do spokoju traktowane jest priorytetowo w stosunku do interesów właścicieli lokali. Przykładowo, po drugiej uzasadnionej interwencji, policja może zarekwirować sprzęt grający, zaś trzecia interwencja może skutkować nawet karą pozbawienia wolności. W wielu przypadkach konieczne jest zakończenie działalności klubu, a procedury z tym związane mogą trwać jedynie 3 - 4 tygodnie. Pan Wohlrabe przybliżył specyfikę problematyki hałasu w Niemczech w kontekście kultury klubowej i jej społecznej roli, także w ujęciu politycznym. Upadek muru berlińskiego otworzył nową przestrzeń zarówno w wymiarze politycznym, gospodarczym, urbanistycznym, jak i społecznym. Miasto znalazło się w nowej rzeczywistości, w której niemal od podstaw odradzała się również działalność rozrywkowa, niosąca na sztandarach hasła działalności kulturotwórczej. Lata 90-te to rozkwit tzw. kultury klubowej i ostateczne potwierdzenie Berlina jako jej stolicy, poprzez gromadzący rzesze zwolenników, plenerowy festiwal miłośników muzyki elektronicznej (tzw. Love Parade). Marc Wohlrabe zwracał także uwagę, że popularność Berlina w znaczący sposób została zbudowana w oparciu o rolę i społeczne znaczenie działalności klubów, które politycy starali się również wykorzystać dla własnych celów politycznych. Pan Wohlrabe podkreślał, że kluby wraz z siecią powiązanych działalności (marketing, rynek muzyczny, gastronomia itp.) to teraz także ważna gałąź gospodarcza. W tym kontekście niska uciążliwość działalności klubów w stosunku do mieszkańców jest bardzo pożądana. Troska o dobrosąsiedzkie stosunki, w oczywisty sposób podyktowana troską o możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, doprowadziła do zrzeszania się klubów i promowania rozwiązań mających ograniczać negatywne skutki ich działalności. Wśród aktywności Clubcommission na uwagę zasługuje uruchomienie serwisu internetowego (Die POP im Kiez), który porządkuje w kategorie uciążliwości wynikające z działalności lokalu i rekomenduje sposoby na ich ograniczanie lub całkowite eliminowanie.

Trzecim zagranicznym prelegentem prezentującym doświadczenia z czeskiej Pragi był Pan Wojciech Roszkowski - specjalista ds. zagospodarowania przestrzennego; Polak mieszkający od blisko 15 lat w Pradze, doskonale znający problemy i uciążliwości z jakimi borykają się Czesi. Dzielnica Praga 1, czyli tzw. śródmieście skupia około 1500 barów, klubów i restauracji, ściągając około 5 mln turystów rocznie. Funkcjonowanie ogródków piwnych na stałe wpisało się w krajobraz Pragi, budząc powszechną akceptację i zrozumienie wśród mieszkańców. Wśród najczęściej wymienianych problemów nocnego życia Pragi jest hałas Gości wychodzących z lokali oraz zakorkowanie wąskich, często jednokierunkowych uliczek. Dużym problemem, zdaniem Pana Roszkowskiego, staje się także „turystyka piwna”, która polega na organizowaniu obywatelom zachodniej Europy wyjazdów do stolicy Czech, których jedynym celem jest pijaństwo w pubach. W ślad za identyfikacją problemów poszły decyzje legislacyjne, regulujące newralgiczne kwestie. Począwszy od roku 2008 wprowadzono m.in. regulacje prawne dotyczące porządku publicznego, stref z zakazem spożywania alkoholu w miejscach publicznych, naruszania ciszy nocnej, publicznego odtwarzania muzyki i używania fajerwerków w miejscach publicznych. Ciekawy pozostaje również aspekt włączenia środków finansowych miasta oraz dzielnicy na rzecz adaptacji akustycznej klubów. Pan Roszkowski zwracał również uwagę na dużą aktywność społeczną w postaci stowarzyszeń, działających na rzecz mieszkańców, ale i klubów. Problematyka nocnego życia dostrzegana jest również przez władze lokalne, ale niestety głównie w okresie poprzedzającym wybory samorządowe.

Dyskusja
Ostatnia część konferencji stanowiła dyskusję panelową, której Uczestnikami obok gości z zagranicy byli również: Pan Radosław Kucharski, reprezentujący Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, Pan Paweł Lisicki, zastępca dyrektora Biura Ochrony Środowiska Urzędu m.st. Warszawy, Miejski Architekt Krajobrazu, Pan mecenas Michał Kijewski, radca prawny w Kancelarii Prawnej Kijewski-Graś oraz Pan Witold Olejnik, Prezes Stowarzyszenia „Koalicja: Ciszej, proszę!”. Dyskusję moderował Pan Łukasz Kolano, Zastępca Krajowego Przedstawiciela UN Global Compact. W dyskusji przewijały się wątki wynikające z obserwacji problemu, jego diagnozy, rekomendacji oraz składanych publicznie deklaracji skutecznego uporządkowania problematyki hałasu nocnego Warszawy.

Kolejnym etapem działań będą spotkania merytoryczne poświęcone dyskusji nad możliwościami zaadaptowania wybranych rozwiązań międzynarodowych na poziomie regionalnym oraz ogólnokrajowym.

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami, które były zaprezentowane przez Prelegentów podczas Konferencji.

>> PREZENTACJA <<   Pan dr Adam Bierzyński

>> PREZENTACJA <<   Pani Hanna Koprowska

>> PREZENTACJA <<   Pan mec. Michał Kijewski

 

>> PREZENTACJA <<   Pan dr inż. Giorgio Campolongo

>> PREZENTACJA <<   Pan Marc Wohlrabe

>> PREZENTACJA <<   Pan Wojciech Roszkowski